Artroskopia kolana z usunięciem ciała wolnego lub fałdu maziowego

Ten zabieg obejmuje dwa różne problemy, które łączy podobny obraz kliniczny: mechaniczne przeszkadzanie wewnątrz stawu.

Ciało wolne to fragment chrząstki, kości lub tkanki, który oderwał się od swojego miejsca i przemieszcza się w jamie stawu. Może pochodzić z urazu, z uszkodzenia chrzęstno-kostnego albo ze zmian zwyrodnieniowych. Dopóki leży w zachyłku, bywa bezobjawowy. Kiedy trafi między powierzchnie stawowe, powoduje nagły ból i zablokowanie kolana — czasem tak gwałtowne, że pacjent nie jest w stanie wyprostować nogi. Ciało wolne uszkadza przy tym chrząstkę, po której się przemieszcza, więc jego pozostawienie nie jest obojętne.

Fałd maziowy (plica) to pozostałość z okresu rozwoju płodowego — fałd błony maziowej obecny u znacznej części populacji i najczęściej niepowodujący żadnych dolegliwości. Problem pojawia się, gdy fałd ulega przewlekłemu drażnieniu i pogrubieniu. Zaczyna wtedy przeskakiwać przez kłykieć kości udowej, wywołując ból po przyśrodkowej stronie rzepki, uczucie przeskakiwania i dolegliwości nasilające się przy schodzeniu ze schodów i po dłuższym siedzeniu z ugiętym kolanem.

Przebieg zabiegu. Operacja jest artroskopowa i należy do najmniej obciążających procedur w obrębie kolana. Przez dwa niewielkie nacięcia wprowadza się kamerę i narzędzia; ciało wolne zostaje odnalezione i usunięte, a przerośnięty fałd maziowy wycięty. Zabieg trwa zwykle od piętnastu do czterdziestu minut i najczęściej odbywa się w trybie jednodniowym.

Element diagnostyczny. Artroskopia pozwala jednocześnie ocenić cały staw. Bywa, że ciało wolne jest skutkiem uszkodzenia chrzęstno-kostnego, które również wymaga leczenia — wtedy zakres zabiegu ustala się na podstawie tego, co widać w trakcie.

Rekonwalescencja jest krótka: w większości przypadków obciążanie kończyny możliwe jest od razu po zabiegu, a powrót do codziennej aktywności zajmuje zwykle od dwóch do czterech tygodni. Do sportu wraca się zwykle po kilku tygodniach, o ile nie wykonano dodatkowych procedur.

Ryzyko obejmuje infekcję, zakrzepicę, obrzęk stawu oraz utrzymywanie się dolegliwości, jeśli ich źródłem była również inna, współistniejąca patologia.

O kwalifikacji do zabiegu decyduje badanie lekarskie wraz z oceną badań obrazowych.