O zabiegu
Całkowita endoprotezoplastyka stawu kolanowego jest operacyjnym leczeniem zaawansowanego zniszczenia kolana, gdy ból, deformacja i ograniczenie sprawności nie poddają się właściwemu leczeniu zachowawczemu. Zabieg określa się również jako całkowitą endoprotezę kolana, wymianę stawu kolanowego, alloplastykę kolana, total knee arthroplasty lub TKA. Jego celem jest zmniejszenie bólu, przywrócenie stabilnej osi kończyny i uzyskanie funkcjonalnego zakresu ruchu. Endoproteza nie jest jednak identyczna ze zdrowym kolanem i nie gwarantuje całkowitego braku dolegliwości.
Nazwa „całkowita wymiana kolana" nie oznacza usunięcia całego stawu. Operator usuwa cienką warstwę zniszczonej chrząstki i kości z końca kości udowej oraz górnej części kości piszczelowej, a przygotowane powierzchnie pokrywa implantami. Między metalowymi elementami umieszcza się wkładkę z polietylenu o bardzo wysokiej masie cząsteczkowej. Powierzchnię rzepki można zachować i odpowiednio opracować albo zastąpić polietylenowym elementem. Usuwa się łąkotki i więzadło krzyżowe przednie; więzadło krzyżowe tylne zachowuje się lub usuwa zależnie od konstrukcji implantu.
Kiedy rozważa się całkowitą endoprotezę. Najczęstszym wskazaniem jest wieloprzedziałowa choroba zwyrodnieniowa kolana obejmująca przedział przyśrodkowy, boczny i rzepkowo-udowy. Operację wykonuje się także w zmianach pourazowych, reumatoidalnym i innym zapalnym zniszczeniu stawu, martwicy kości oraz po nieskutecznych wcześniejszych zabiegach. O kwalifikacji nie decyduje sam wiek ani samo RTG. Istotne są ból nocny i wysiłkowy, ograniczenie chodzenia, schodów, pracy i codziennych czynności, deformacja, ruchomość, stabilność więzadeł oraz nieskuteczność leków, rehabilitacji, redukcji masy ciała, iniekcji i innych rozsądnych metod leczenia.
Jeżeli zniszczony jest tylko jeden przedział, a więzadła i pozostała chrząstka są zachowane, można rozważyć endoprotezę jednoprzedziałową lub osteotomię. Całkowita endoprotezoplastyka jest rozwiązaniem dla zmian rozległych albo sytuacji, w której zabieg oszczędzający nie zapewni przewidywalnej stabilności i funkcji. Rezonans nie jest rutynowo konieczny przy jednoznacznym, zaawansowanym zwyrodnieniu widocznym w stojących zdjęciach RTG.
Z czego zbudowana jest endoproteza. System składa się z komponentu udowego, metalowej tacy piszczelowej, polietylenowej wkładki i opcjonalnego komponentu rzepki. Najczęściej wykorzystuje się stopy kobaltu i chromu albo tytanu oraz polietylen o bardzo wysokiej masie cząsteczkowej. Dostępne są też inne powierzchnie i powłoki, lecz nie są one z założenia lepsze dla każdego. Geometria i grubość wkładki wpływają na stabilność, napięcie tkanek i zakres ruchu. Wkładka może być zablokowana w tacy (fixed-bearing) albo wykonywać niewielką kontrolowaną rotację (mobile-bearing). Nie wykazano ogólnej przewagi wkładki ruchomej nad stałą; wybór musi odpowiadać całemu systemowi i stabilności więzadeł. Element rzepkowy, jeśli jest używany, jest najczęściej polietylenowy i mocowany cementem.
Stopnie związania endoprotezy. Implant dobiera się do wydolności więzadeł, deformacji, ubytków kości i możliwości zrównoważenia stawu. Zasadą jest zastosowanie najmniejszego stopnia związania, który daje bezpieczne i stabilne kolano:
- CR — cruciate retaining: zachowuje wydolne więzadło krzyżowe tylne (PCL); nie ma mechanizmu trzpień–krzywka i wymaga prawidłowej funkcji PCL oraz dobrego bilansu tkanek - PS — posterior stabilized: PCL jest usuwane, a jego część funkcji zastępuje współpraca trzpienia wkładki z krzywką komponentu udowego; konstrukcja ułatwia stabilizację w zgięciu - CS/UC — cruciate substituting lub ultracongruent: głęboka, bardziej dopasowana wkładka zwiększa stabilność bez klasycznej skrzynki PS; bywa nazywana anterior stabilized lub deep-dish - medial-pivot/medial stabilized: geometria stabilizuje stronę przyśrodkową i pozwala na kontrolowany ruch po stronie bocznej, próbując odtwarzać naturalniejszy wzorzec zginania - CCK/VVC — condylar constrained lub varus-valgus constrained: większy trzpień i bardziej związana geometria ograniczają niestabilność boczną; często stosuje się trzpienie przedłużające przy niewydolności więzadeł pobocznych, dużej deformacji lub trudnej operacji pierwotnej - zawias rotacyjny: komponent udowy i piszczelowej są mechanicznie połączone; implant pozwala na zgięcie i kontrolowaną rotację, ale przejmuje duże obciążenia i jest przeznaczony głównie do skrajnej niewydolności więzadeł, rozległych ubytków kości, operacji rewizyjnych albo wyjątkowo złożonej endoprotezoplastyki pierwotnej
Konstrukcje CR i PS mają porównywalne wyniki u prawidłowo zakwalifikowanych pacjentów. Implant o większym stopniu związania nie jest „mocniejszą wersją dla każdego"; zwiększa stabilność kosztem większego przenoszenia sił na połączenie implantu z kością.
Mocowanie cementowe, bezcementowe i hybrydowe. W mocowaniu cementowym cement kostny PMMA wnika w przygotowaną beleczkową powierzchnię kości i zapewnia natychmiastową stabilizację. Jest to metoda o bardzo dobrze udokumentowanej trwałości, szczególnie przy słabszej jakości kości. Implant bezcementowy jest osadzany metodą press-fit. Porowata powierzchnia tytanowa, tantalowa, hydroksyapatytowa lub inna warstwa osteokondukcyjna umożliwia wrastanie kości i biologiczne utrwalenie. Wymaga dobrej pierwotnej stabilności oraz odpowiedniej jakości kości. Mocowanie hybrydowe łączy obie techniki, na przykład cementowaną tacę piszczelową z bezcementowym komponentem udowym. Rzepkę najczęściej mocuje się cementem. Wybór zależy od wieku biologicznego, aktywności, jakości kości, anatomii i konkretnego systemu; współczesne dane nie potwierdzają jednej metody jako najlepszej dla wszystkich.
Co zmieniło się w ostatnich dziesięciu latach. Współczesna endoproteza nie jest jednym rewolucyjnym urządzeniem, lecz wynikiem wielu udoskonaleń. Dzisiejsze systemy oferują więcej rozmiarów, lepsze dopasowanie do kości i bruzdy rzepkowej, nowe geometrie medial-pivot oraz ultracongruent, ulepszone blokowanie wkładki i polietylen odporniejszy na utlenianie. Rozwinęły się porowate powierzchnie do mocowania biologicznego, także wytwarzane addytywnie, oraz modułowe trzpienie, kliny i stożki do uzupełniania ubytków kości. Obok klasycznej osi mechanicznej stosuje się strategie kinematyczne, ograniczone kinematyczne lub funkcjonalne, nawigację, czujniki i robotykę. Technologie zwiększają możliwości planowania, lecz nie każda nowość ma udowodnioną przewagę nad sprawdzonym implantem sprzed dekady.
Robotyka. Robot w endoprotezoplastyce nie wykonuje operacji sam. Na podstawie tomografii lub rejestracji punktów anatomicznych tworzy plan, pomaga określić poziom i kąt cięć oraz kontrolować ich realizację w granicach wyznaczonych przez chirurga. Może poprawiać dokładność ustawienia komponentów, ale dotychczas nie wykazano jednoznacznej, długoterminowej przewagi każdej operacji robotycznej nad prawidłowo wykonaną techniką klasyczną. Obecnie wykonuję całkowitą endoprotezoplastykę kolana przy użyciu precyzyjnego instrumentarium konwencjonalnego, bez robota.
Warunki sali i wyposażenie. Endoprotezoplastyka wymaga sali do operacji implantacyjnych, sprawnej sterylizatorni, identyfikowalności implantów i przeszkolonego zespołu. Sala pracuje w nadciśnieniu względem korytarza, z filtrowanym nawiewem oraz kontrolą wymiany powietrza, temperatury i wilgotności. Nawiew laminarny lub ultraczysty zmniejsza liczbę cząstek nad polem, ale sam nie gwarantuje niższego ryzyka infekcji; drzwi pozostają zamknięte, a ruch osób jest ograniczony. Potrzebne są napęd, piła, wiertła, celowniki, próbniki, płukanie pulsacyjne, elektrokoagulacja, instrumenty do cementowania, pełna gama komponentów i rozwiązania awaryjne: wkładki, implant bardziej związany, trzpienie i elementy do uzupełnienia ubytku. Operator i część zespołu mogą używać hełmów z wentylatorem oraz jałowych kapturów, czyli „skafandrów", chroniących przed krwią, fragmentami kości i aerozolem. Nie zastępują one jałowego fartucha, maski, podwójnych rękawic ani prawidłowej aseptyki.
Bezpieczeństwo okołooperacyjne. Przed cięciem podaje się profilaktyczny antybiotyk, skórę przygotowuje środkiem antyseptycznym, a zespół przestrzega procedur liczenia narzędzi, kontroli sterylności i zmiany rękawic. Ogranicza się wychłodzenie pacjenta, leczy niedokrwistość, kontroluje glikemię i eliminuje aktywne zakażenia. Kwas traneksamowy może zmniejszać utratę krwi; opaskę uciskową stosuje się przez całą operację, tylko na wybranym etapie albo wcale. Profilaktykę zakrzepową dobiera się do ryzyka pacjenta. Najskuteczniejsza ochrona przed infekcją jest efektem całego pakietu działań, nie pojedynczego urządzenia.
Przebieg i ustawienie endoprotezy. Operację wykonuje się zwykle w znieczuleniu przewodowym albo ogólnym, często z dodatkową blokadą nerwów. Po uzyskaniu dostępu usuwa się osteofity, wykonuje zaplanowane cięcia kości, dobiera rozmiary i ustawia próbne komponenty. Operator ocenia oś, wyprost, zgięcie, stabilność przyśrodkową i boczną, równowagę przestrzeni oraz tor rzepki. W razie potrzeby uwalnia przykurczone tkanki. Po implantacji i kontroli stabilności rana jest dokładnie płukana, uzyskuje się hemostazę i warstwowo zamyka tkanki.
Pacjent zwykle wstaje w dniu operacji albo następnego dnia i rozpoczyna chodzenie z pomocą. Rehabilitacja obejmuje odzyskiwanie wyprostu i zgięcia, kontrolę obrzęku, naukę chodu i stopniowe wzmacnianie mięśni. Możliwe powikłania to zakażenie, zakrzepica i zatorowość, krwawienie, problemy z gojeniem, uszkodzenie naczyń lub nerwów, złamanie, sztywność, niestabilność, ból, problemy rzepkowe, zużycie wkładki, obluzowanie oraz konieczność operacji rewizyjnej. Staranna kwalifikacja w Warszawie lub Ciechanowie pozwala dobrać rodzaj, stopień związania i sposób mocowania implantu do konkretnego kolana, a nie odwrotnie.
Wskazania
Zaawansowana, objawowa choroba zwyrodnieniowa obejmująca dwa lub trzy przedziały stawu kolanowego
Ból kolana podczas chodzenia, stania, wchodzenia po schodach lub w nocy, istotnie ograniczający codzienne funkcjonowanie
Utrzymujące się dolegliwości mimo prawidłowego leczenia zachowawczego, rehabilitacji, leków i modyfikacji aktywności
Znaczne zwężenie lub zanik szpary stawowej, osteofity i deformacja potwierdzone zdjęciami RTG w obciążeniu
Szpotawość albo koślawość kolana związana ze zniszczeniem powierzchni stawowych i zaburzeniem osi kończyny
Przykurcz zgięciowy lub istotne ograniczenie ruchomości wynikające z zaawansowanego uszkodzenia stawu
Pourazowe zwyrodnienie po złamaniu śródstawowym, uszkodzeniu więzadeł lub wcześniejszej operacji
Reumatoidalne zapalenie stawów lub inna choroba zapalna prowadząca do destrukcji kolana
Martwica kostna kłykci z zapadnięciem powierzchni stawowej i rozległym uszkodzeniem chrząstki
Nieskuteczność wcześniejszej osteotomii korekcyjnej przy dalszym postępie zmian zwyrodnieniowych
Zniszczenie pozostałych przedziałów po wcześniejszej endoprotezie jednoprzedziałowej wymagające konwersji do TKA
Niestabilność towarzysząca zaawansowanemu zwyrodnieniu, której nie można skutecznie leczyć samą rekonstrukcją więzadeł
Postępująca utrata samodzielności, ograniczenie pracy lub aktywności wynikające z choroby kolana
Świadoma akceptacja przez pacjenta przebiegu operacji, rehabilitacji, ograniczeń i ryzyka po indywidualnej kwalifikacji
Przebieg leczenia
Konsultacja
Wywiad lekarski, badanie fizykalne, analiza dokumentacji i wyników obrazowania
Diagnoza i plan
Precyzyjna diagnoza z wykorzystaniem badań obrazowych, omówienie opcji leczenia
Zabieg
Procedura wykonana z najwyższą precyzją, przy użyciu nowoczesnych technik
Rehabilitacja
Indywidualny plan powrotu do sprawności, kontrole pooperacyjne
Pytania
Najczęściej zadawane pytania
Zabieg polega na usunięciu cienkiej warstwy zniszczonej chrząstki i kości z końca kości udowej oraz górnej części kości piszczelowej i pokryciu tych powierzchni implantami. Między metalowymi komponentami umieszcza się polietylenową wkładkę. Rzepkę można zachować albo założyć na jej spodnią powierzchnię polietylenowy element.
Nie. Określenie „całkowita wymiana" oznacza leczenie wszystkich głównych przedziałów stawu, a nie wycięcie całego kolana. Zachowana zostaje większość kości, mięśnie, ścięgno mięśnia czworogłowego, więzadło rzepki i więzadła poboczne. Usuwa się tylko zniszczone powierzchnie, łąkotki oraz struktury niezgodne z wybraną konstrukcją implantu.
Endoproteza jednoprzedziałowa zastępuje tylko przyśrodkową albo boczną część stawu i wymaga zachowanej pozostałej chrząstki oraz odpowiedniej stabilności więzadeł. TKA obejmuje powierzchnie udowo-piszczelowe całego kolana i może być właściwsza przy zmianach wieloprzedziałowych, dużej deformacji albo niestabilności.
Nie. Operację rozważa się przy zaawansowanych zmianach powodujących istotny ból i ograniczenie funkcji, gdy właściwe leczenie zachowawcze nie pomaga. Wcześniejsze stadia można leczyć między innymi rehabilitacją, redukcją masy ciała, lekami, iniekcjami, zmianą obciążeń, a u wybranych osób osteotomią lub endoprotezą jednoprzedziałową.
Nie. Podstawą jest rozmowa, badanie kolana i zdjęcia RTG wykonane w odpowiednich projekcjach, najczęściej w obciążeniu. Trzeba ocenić rzeczywiste obrazy, oś kończyny, zakres ruchu i stabilność. Rezonans bywa pomocny w niejasnej sytuacji, lecz przy jednoznacznym zaawansowanym zwyrodnieniu często nie jest potrzebny.
Nie ma jednej sztywnej granicy. Liczą się nasilenie choroby, sprawność, stan ogólny, jakość kości, oczekiwana aktywność i ryzyko operacyjne. U młodej osoby bierze się pod uwagę większe ryzyko zużycia implantu w ciągu życia, a u osoby starszej bezpieczeństwo znieczulenia i możliwość rehabilitacji.
Nie zawsze, ale zwiększa ryzyko problemów z gojeniem, zakażenia, zakrzepicy i przeciążenia implantu. Redukcja masy ciała przed operacją może poprawić bezpieczeństwo i ułatwić rehabilitację. Decyzję podejmuje się indywidualnie, uwzględniając BMI, rozmieszczenie tkanki, choroby współistniejące i stopień niepełnosprawności.
Operator uwzględnia budowę kości, deformację, wydolność PCL i więzadeł pobocznych, ubytki kostne, jakość kości, wiek biologiczny oraz wcześniejsze operacje. Znaczenie ma również udokumentowana trwałość danego systemu i dostępność pełnego zestawu rozmiarów oraz implantów awaryjnych. Najdroższy lub najbardziej związany implant nie musi być najlepszy dla konkretnego pacjenta.
Nie ma jednej odpowiedzi. Współczesne konstrukcje bezcementowe mają dobre wyniki, zwłaszcza u wybranych aktywnych pacjentów z mocną kością, natomiast mocowanie cementowe pozostaje bardzo sprawdzonym standardem. Badania pokazują porównywalne wyniki wielu systemów. Ważniejszy od samej etykiety jest prawidłowy dobór i stabilne założenie implantu.
Nie. Można wykonać resurfacing rzepki albo pozostawić własną powierzchnię po usunięciu osteofitów i odpowiednim opracowaniu. Wyniki obu strategii są porównywalne w wielu badaniach. Decyzja zależy od jakości chrząstki, grubości i kształtu rzepki, rozpoznania, toru ruchu oraz używanego systemu.
Tak. System robotyczny pomaga zaplanować położenie komponentów, ocenić przestrzenie i prowadzić narzędzia w określonych granicach. Robot nie podejmuje decyzji i nie operuje samodzielnie. Najlepiej udokumentowaną korzyścią jest większa dokładność niektórych pomiarów i mniej skrajnych odchyleń; długoterminowa przewaga kliniczna nad dobrze wykonaną techniką klasyczną nie jest jednoznacznie potwierdzona.
Stosuje się cały pakiet działań: leczenie aktywnych infekcji przed operacją, właściwe przygotowanie skóry, antybiotyk podany przed cięciem, kontrolę glikemii i temperatury, sterylne instrumenty, ograniczenie ruchu na sali, prawidłowe drapowanie, zmianę rękawic oraz staranną technikę i zamknięcie rany. Żaden kaptur, nawiew, cement ani antybiotyk nie daje samodzielnie pełnej ochrony.
Aktywne ropne zakażenie zęba, skóry, dróg moczowych lub innego miejsca wymaga oceny i leczenia przed planową operacją. Rutynowa rozległa sanacja jamy ustnej bez objawów nie zawsze zmniejsza ryzyko infekcji, ale zęby wymagające pilnego leczenia powinny być zaopatrzone. Termin operacji ustala się indywidualnie z uwzględnieniem rodzaju zabiegu stomatologicznego.
Nikotyna pogarsza ukrwienie i gojenie rany, a nieprawidłowo kontrolowana cukrzyca zwiększa ryzyko zakażenia i innych powikłań. Przygotowanie obejmuje również leczenie niedokrwistości, niedożywienia, chorób serca i płuc oraz plan dotyczący leków przeciwkrzepliwych. Optymalizacja nie jest formalnością, lecz częścią bezpiecznej endoprotezoplastyki.
Możliwe jest znieczulenie podpajęczynówkowe lub ogólne, często uzupełnione blokadą nerwów i nasiękiem tkanek środkami przeciwbólowymi. Dobór zależy od stanu zdrowia, leków, anatomii, przewidywanego czasu operacji oraz oceny anestezjologa. Celem jest bezpieczeństwo i skuteczna kontrola bólu przy zachowaniu możliwości wczesnego uruchomienia.
Typowa pierwotna operacja trwa zwykle około jednej do dwóch godzin. Duża deformacja, przykurcz, wcześniejsza osteotomia, materiał zespalający, ubytki kości lub potrzeba implantu związanego mogą wydłużyć czas. Pobyt na bloku obejmuje także przygotowanie, znieczulenie, pozycjonowanie i bezpieczne wybudzenie.
Najczęściej kilka dni, ale dokładny czas zależy od stanu ogólnego, bólu, gojenia rany, możliwości samodzielnego wstawania, chodzenia z pomocą i bezpiecznego funkcjonowania po wypisie. Sam krótki pobyt nie jest celem ważniejszym od bezpieczeństwa. Niektórzy pacjenci wymagają dalszej rehabilitacji stacjonarnej.
Po standardowej pierwotnej TKA pełne obciążanie w granicach tolerancji jest zwykle możliwe od pierwszej doby, z balkonikiem lub kulami. Inne zalecenia mogą obowiązywać po złamaniu, trudnej rekonstrukcji ubytku kości albo procedurze dodatkowej. Pierwsze wstawanie odbywa się z pomocą fizjoterapeuty lub personelu.
Kule lub balkonik są potrzebne do czasu uzyskania bezpiecznego, równego chodu i dobrej kontroli mięśnia czworogłowego. U części pacjentów trwa to kilka tygodni, u innych dłużej. Nie należy odstawiać pomocy tylko dlatego, że minął określony dzień; ważne są stabilność, siła, ból i brak utykania.
Ćwiczenia oddechowe, przeciwzakrzepowe, ruch stopy, napięcia mięśni i pierwsze wstawanie zaczyna się zwykle w dniu operacji lub następnego dnia. Kolejne cele to pełny wyprost, stopniowe zgięcie, zmniejszenie obrzęku, nauka chodu i wzmacnianie. Program musi uwzględniać stan rany i indywidualny przebieg operacji.
Wynik zależy przede wszystkim od ruchomości przed operacją, przykurczu, budowy ciała, bólu, obrzęku, konstrukcji implantu i rehabilitacji. Celem jest pełny lub prawie pełny wyprost i zgięcie wystarczające do codziennych czynności. Nie można obiecać konkretnej liczby stopni przed oceną danego kolana.
Prowadzenie jest możliwe dopiero bez silnych leków przeciwbólowych, przy bezpiecznym wsiadaniu, pełnej kontroli nogi i zdolności do nagłego hamowania. Po operacji prawego kolana przerwa jest zwykle dłuższa niż po lewym w samochodzie automatycznym. Często potrzeba około czterech–sześciu tygodni, ale decyzja wymaga indywidualnej oceny.
Praca siedząca bywa możliwa po kilku tygodniach, jeżeli można zmieniać pozycję i kontrolować obrzęk. Praca stojąca, wymagająca długiego chodzenia, klękania, dźwigania lub pracy na nierównym podłożu wymaga znacznie dłuższej rehabilitacji, a czasem trwałej modyfikacji obowiązków.
Zalecane są aktywności o małym obciążeniu udarowym, takie jak marsz, rower, pływanie, spokojne narciarstwo u doświadczonej osoby czy ćwiczenia siłowe dobrane do możliwości. Regularne bieganie, skoki i sporty kontaktowe mogą zwiększać zużycie oraz ryzyko urazu. Powrót zależy od doświadczenia, siły, stabilności i zgody operatora.
Mechanicznie często jest to możliwe po wygojeniu, ale wielu pacjentów odczuwa dyskomfort lub drętwienie przedniej części kolana. Należy zaczynać stopniowo na miękkim podłożu i tylko przy dobrym zgięciu oraz zagojonej ranie. Klękanie nie powinno być wymuszane w pierwszym okresie.
Należą do nich zakażenie, zakrzepica i zatorowość płucna, krwawienie, krwiak, problemy z gojeniem, uszkodzenie naczyń lub nerwów, złamanie, sztywność, niestabilność, ból przedniej części kolana, problemy rzepki, różnica długości odczuwana przez pacjenta, zużycie polietylenu, obluzowanie i konieczność kolejnej operacji. Ryzyko zależy od stanu zdrowia i złożoności zabiegu.
Niepokojące są narastający ból, zaczerwienienie, ocieplenie, obfity lub utrzymujący się wyciek, gorączka, dreszcze, nagłe pogorszenie ruchomości albo ból pojawiający się po wcześniejszym okresie dobrego funkcjonowania. W pierwszych tygodniach pewien obrzęk i ciepło są częste, ale wątpliwości powinny być szybko ocenione. Nie należy samodzielnie rozpoczynać antybiotyku przed diagnostyką.
Stosuje się wczesne uruchamianie, ćwiczenia stóp, odpowiednie nawodnienie i dobrany lek przeciwzakrzepowy. U części pacjentów wykorzystuje się mechaniczne uciskanie kończyn lub pończochy. Nagły obrzęk łydki, duszność, ból w klatce piersiowej albo krwioplucie wymagają pilnej pomocy medycznej.
Wiele prawidłowo założonych endoprotez funkcjonuje kilkanaście do ponad dwudziestu lat, ale nie ma gwarantowanego terminu. Trwałość zależy od konstrukcji, mocowania, ustawienia, jakości kości, masy ciała, aktywności, urazów, infekcji i indywidualnej reakcji tkanek. Młodszy pacjent ma większe ryzyko, że w ciągu życia będzie potrzebował rewizji.
Jednoczasowa obustronna TKA jest możliwa u starannie wybranych pacjentów, lecz stanowi większe obciążenie krążeniowo-oddechowe i wymaga odpowiedniego zaplecza. Częściej operacje wykonuje się etapami. Decyzja zależy od wieku biologicznego, chorób współistniejących, nasilenia zmian w obu kolanach i możliwości rehabilitacji.
Kierownik kliniki
dr n. med. Tomasz Poboży
Specjalista II st. Ortopedii i Traumatologii Narządu Ruchu
Doktor nauk medycznych, specjalista II stopnia ortopedii i traumatologii narządu ruchu z ponad 25-letnim doświadczeniem w ultrasonografii ortopedycznej.
Koordynator ortopedii w Klinice Chirurgii Szpitala Medicover w Warszawie. Pierwszy na świecie zabieg wszczepienia spacera podbarkowego InSpace Balloon pod kontrolą USG.