Endoprotezoplastyka stawu kolanowego to zabieg polegający na zastąpieniu zniszczonych powierzchni stawowych implantami. Jest to jedna z najczęściej wykonywanych operacji ortopedycznych na świecie — rocznie przeprowadza się ponad 600 tysięcy takich zabiegów w samej Europie.
Kiedy kwalifikujemy do endoprotezy?
Wskazaniem do operacji jest zaawansowana choroba zwyrodnieniowa kolana, która nie reaguje na leczenie zachowawcze. Decyzję podejmujemy, gdy: ból znacząco ogranicza codzienne czynności, leczenie farmakologiczne i iniekcje nie przynoszą ulgi, badania obrazowe potwierdzają zaawansowaną destrukcję chrząstki.
Przygotowanie do zabiegu
Przed operacją wykonujemy pełną diagnostykę: RTG kolana w projekcjach obciążeniowych, badania laboratoryjne, EKG i konsultację anestezjologiczną. Pacjent powinien: poinformować o przyjmowanych lekach (szczególnie antykoagulantach), rozpocząć ćwiczenia wzmacniające mięsień czworogłowy, przygotować mieszkanie na okres rekonwalescencji.
Przebieg operacji
Zabieg trwa 1-2 godziny i wykonywany jest w znieczuleniu podpajęczynówkowym lub ogólnym. Chirurg usuwa zniszczone powierzchnie stawowe i zastępuje je komponentami metalowymi i polietylenowymi. Stosujemy endoprotezy cementowe lub bezcementowe, dobierane indywidualnie do anatomii pacjenta.
Rehabilitacja pooperacyjna
Rehabilitacja rozpoczyna się już w pierwszej dobie po operacji. Pacjent stawia pierwsze kroki przy asekuracji fizjoterapeuty. Typowy harmonogram: dni 1-3 — nauka chodzenia z balkonikiem, ćwiczenia izometryczne; tygodnie 1-6 — zwiększanie zakresu ruchu, ćwiczenia wzmacniające, nauka chodzenia po schodach; miesiące 2-3 — powrót do samodzielności, rezygnacja z kul.
Rokowanie
Nowoczesne endoprotezy mają żywotność 20-25 lat. Ponad 95% pacjentów deklaruje znaczną poprawę jakości życia i redukcję bólu. Pełny powrót do aktywności — w tym spacerów, pływania czy jazdy na rowerze — jest możliwy po 3-6 miesiącach.
dr n. med. Tomasz Poboży
Specjalista II st. Ortopedii i Traumatologii Narządu Ruchu