Artroskopowa rekonstrukcja obrąbka stawu ramiennego

Obrąbek stawowy to włóknisto-chrzęstny pierścień otaczający panewkę łopatki. Pogłębia ją, zwiększa stabilność barku i stanowi miejsce przyczepu torebki stawowej, więzadeł oraz ścięgna głowy długiej bicepsa. Uszkodzenie obrąbka może powodować ból, przeskakiwanie, podwichnięcia lub zwichnięcia stawu ramiennego.

Uszkodzenie Bankarta to oderwanie przednio-dolnej części obrąbka stawu ramiennego wraz z kompleksem torebkowo-więzadłowym od brzegu panewki. Najczęściej powstaje podczas przedniego zwichnięcia barku i może prowadzić do przewlekłej niestabilności, kolejnych podwichnięć oraz nawrotowych zwichnięć stawu ramiennego.

Uszkodzenie obrąbka barku może powodować ból głęboko w stawie, przeskakiwanie, blokowanie, osłabienie, ograniczenie ruchu oraz poczucie wyskakiwania barku. Przy uszkodzeniu Bankarta dominują podwichnięcia i nawrotowe zwichnięcia, a przy uszkodzeniu SLAP częściej występuje ból podczas rzucania, dźwigania i ruchów ręką nad głową.

Artroskopową rekonstrukcję obrąbka wykonuje się przy objawowej niestabilności barku, nawrotowych zwichnięciach lub podwichnięciach, uszkodzeniu Bankarta, tylnym uszkodzeniu obrąbka oraz wybranych zmianach SLAP. Wskazaniem może być także brak poprawy po rehabilitacji, ból i objawy mechaniczne ograniczające pracę lub sport.

Nie. Po pierwszym zwichnięciu barku często stosuje się krótkie unieruchomienie i rehabilitację. Artroskopową stabilizację barku można rozważyć wcześniej u młodych, aktywnych pacjentów, sportowców oraz osób z dużym ryzykiem nawrotu. Decyzja zależy także od uszkodzenia Bankarta, ubytków kostnych panewki i zmiany Hill-Sachsa.

Niektóre uszkodzenia obrąbka stawowego można leczyć zachowawczo poprzez rehabilitację, modyfikację aktywności oraz leczenie przeciwbólowe i przeciwzapalne. Operację rozważa się przy utrzymującym się bólu, objawach mechanicznych, nawrotowej niestabilności barku, kolejnych zwichnięciach lub braku poprawy po prawidłowo prowadzonym leczeniu.

Diagnostyka uszkodzenia obrąbka obejmuje wywiad, badanie stabilności stawu ramiennego i RTG. Rezonans magnetyczny lub artrografia MR pomagają ocenić uszkodzenie Bankarta, SLAP, torebkę i ścięgna. Tomografia komputerowa jest szczególnie przydatna przy podejrzeniu ubytku kostnego panewki lub uszkodzenia Hill-Sachsa.

Nie zawsze. Zwykły rezonans magnetyczny barku może wykazać uszkodzenie obrąbka i innych tkanek miękkich. Artrografia MR, czyli rezonans po podaniu kontrastu do stawu, bywa dokładniejsza przy niewielkich zmianach Bankarta lub SLAP. O wyborze badania decyduje ortopeda na podstawie objawów, badania klinicznego i wcześniejszych wyników.

Podczas artroskopii barku przez małe dostępy wprowadza się kamerę i narzędzia. Uszkodzony obrąbek zostaje uwolniony, brzeg panewki przygotowany, a tkanki przymocowane kotwicami i szwami. W razie potrzeby wykonuje się także kapsuloplastykę, czyli napięcie rozciągniętej torebki stawowej, aby odtworzyć stabilność barku.

Kotwice to niewielkie implanty mocowane w brzegu panewki podczas artroskopowej rekonstrukcji obrąbka. Połączone z nimi szwy umożliwiają przyszycie uszkodzenia Bankarta lub innej części obrąbka wraz z torebką stawową. Liczba, rodzaj i rozmieszczenie kotwic zależą od lokalizacji oraz rozległości uszkodzenia barku.

Uszkodzenie Bankarta dotyczy najczęściej przednio-dolnej części obrąbka i jest związane z przednim zwichnięciem oraz niestabilnością barku. Uszkodzenie SLAP obejmuje górny obrąbek w okolicy przyczepu ścięgna głowy długiej bicepsa. Może powodować ból, trzaski i osłabienie podczas rzucania lub pracy ręką nad głową.

Nie. Leczenie uszkodzenia SLAP często rozpoczyna się od rehabilitacji i modyfikacji aktywności. Przy utrzymujących się objawach można wykonać artroskopową naprawę górnego obrąbka albo tenodezę bicepsa. Wybór zależy od typu zmiany SLAP, wieku, aktywności, jakości tkanek i stanu ścięgna głowy długiej bicepsa.

Uszkodzenie Hill-Sachsa to wgłębienie głowy kości ramiennej powstałe podczas przedniego zwichnięcia barku. Jeśli ubytek zwiększa ryzyko ponownej niestabilności, rekonstrukcję Bankarta można uzupełnić o remplissage. Zabieg polega na wypełnieniu ubytku tkankami tylnej torebki i ścięgna mięśnia podgrzebieniowego.

Przy znacznym ubytku kostnym przedniego brzegu panewki, dużym angażującym uszkodzeniu Hill-Sachsa lub nawrocie niestabilności po wcześniejszej rekonstrukcji sama naprawa obrąbka może być niewystarczająca. W takich przypadkach rozważa się procedurę kostną, np. operację Latarjeta. Wybór zależy od oceny ubytków kostnych i ryzyka nawrotu.

Tak. Artroskopia stawu ramiennego umożliwia jednoczesną ocenę chrząstki, ścięgien stożka rotatorów i bicepsa. Zależnie od zmian rekonstrukcję obrąbka można uzupełnić o kapsuloplastykę, remplissage, tenodezę lub tenotomię bicepsa albo leczenie innych uszkodzeń. Zakres ustala się indywidualnie.

Artroskopową rekonstrukcję obrąbka wykonuje się najczęściej w znieczuleniu ogólnym, często połączonym z blokadą splotu ramiennego. Blokada regionalna zmniejsza ból po artroskopii barku i zapotrzebowanie na silne leki przeciwbólowe. Ostateczny rodzaj znieczulenia dobiera anestezjolog po ocenie stanu zdrowia.

Artroskopowa naprawa obrąbka stawu ramiennego trwa zwykle około 40 minut do dwóch godzin. Czas operacji zależy od lokalizacji i rozległości uszkodzenia, liczby kotwic, konieczności wykonania kapsuloplastyki, remplissage, naprawy SLAP lub tenodezy bicepsa oraz obecności innych zmian wymagających leczenia podczas artroskopii barku.

Po artroskopowej stabilizacji barku i naprawie uszkodzenia Bankarta pacjent zwykle opuszcza szpital w dniu operacji albo następnego dnia. Długość pobytu zależy od zakresu rekonstrukcji obrąbka, wykonanych zabiegów dodatkowych, rodzaju znieczulenia, kontroli bólu oraz ogólnego stanu zdrowia.

Po rekonstrukcji obrąbka i operacji Bankarta bark zabezpiecza się zwykle w ortezie lub temblaku przez około cztery do sześciu tygodni. Okres ochrony może się różnić zależnie od rozległości naprawy, jakości tkanek, stabilności mocowania kotwicami i procedur dodatkowych. Dokładne zalecenia ustala operator.

Rehabilitacja po artroskopowej rekonstrukcji obrąbka rozpoczyna się zwykle wkrótce po operacji, początkowo z ochroną naprawionych tkanek. Stopniowo wprowadza się ruch bierny, następnie ruch czynny oraz ćwiczenia wzmacniające i stabilizujące bark. Tempo zależy od rodzaju uszkodzenia Bankarta lub SLAP i zakresu kapsuloplastyki.

Nie należy prowadzić samochodu w ortezie lub temblaku po artroskopowej stabilizacji barku. Powrót do kierowania jest możliwy po odzyskaniu bezpiecznej kontroli nad operowaną kończyną, odpowiedniego zakresu ruchu i możliwości wykonania nagłego manewru. Termin ustala się indywidualnie, często nie wcześniej niż po kilku tygodniach.

Powrót do pracy po artroskopowej rekonstrukcji obrąbka zależy od rodzaju obowiązków. Praca biurowa może być możliwa po kilku tygodniach, natomiast dźwiganie, praca fizyczna i czynności wykonywane ręką nad głową wymagają dłuższej rehabilitacji. Termin zależy od stabilności barku, zakresu ruchu, siły i przebiegu gojenia.

Powrót do sportu po rekonstrukcji Bankarta zależy od wygojenia obrąbka, odzyskania pełnego ruchu, siły i kontroli barku. Bieganie i trening dolnych partii ciała można rozpocząć wcześniej, natomiast sporty kontaktowe, rzutowe, pływanie i ćwiczenia nad głową wymagają zwykle kilku miesięcy rehabilitacji oraz zgody operatora.

Powrót do sprawności po artroskopowej rekonstrukcji obrąbka jest stopniowy. Codzienne czynności odzyskuje się wcześniej, natomiast pełna stabilność, siła i gotowość do sportów kontaktowych lub rzutowych wymagają zwykle kilku miesięcy. Czas rekonwalescencji zależy od rodzaju uszkodzenia, zakresu operacji i przebiegu rehabilitacji.

Tak. Nawrót niestabilności lub ponowne zwichnięcie może wystąpić mimo prawidłowej rekonstrukcji Bankarta. Ryzyko zwiększają młody wiek, sporty kontaktowe, wiotkość stawów, znaczne ubytki kostne panewki, uszkodzenie Hill-Sachsa, kolejny uraz i zbyt szybki powrót do aktywności. Nie każdy nawrót wymaga ponownej operacji.

Możliwe powikłania artroskopowej naprawy obrąbka obejmują sztywność i ograniczenie ruchu barku, nawrót niestabilności, brak wygojenia obrąbka, ból, infekcję, zakrzepicę oraz rzadkie uszkodzenie nerwu, naczynia lub chrząstki. Możliwe są też problemy z kotwicą. Ryzyko zależy od rodzaju uszkodzenia i stanu pacjenta.

Nie. Artroskopową naprawę obrąbka i stabilizację barku wykonuje się przez kilka niewielkich dostępów, dlatego pozostają zwykle małe blizny. Ich wygląd zależy od indywidualnego gojenia skóry. Jeżeli konieczne jest poszerzenie dostępu lub wykonanie dodatkowej procedury otwartej, blizna może być większa.